महामारी रोकथामका लागि नेपालका पाँच प्राथमिकता राष्ट्रसंघमा

राष्ट्रसंघ महासभाको ८१औँ सत्रका क्रममा महामारी रोकथाम, पूर्वतयारी र प्रतिकार्यबारे बसेको उच्चस्तरीय बैठकमा परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले विश्वको साझा प्रयास बहुपक्षीयता, समानता र ऐक्यबद्धतामा टेकेर अघि बढ्नुपर्ने बताए। परराष्ट्रमन्त्रीको सचिवालयका अनुसार उनले संकट आइलागेपछि मात्र कदम चाल्ने अभ्यास छाडेर पहिल्यै रोकथाममा लाग्ने संस्कृति बसाल्नुपर्नेमा जोड दिए। एक ठाउँमा सुरु भएको स्वास्थ्य आपत्काल कसरी सारा विश्वको संकट बन्न सक्छ भन्ने कुरा कोभिड–१९ ले देखाएको उनको भनाइ थियो। त्यो महामारीले स्वास्थ्य सेवा, खोप, औषधि, प्रविधि र लगानीमा रहेको ठूलो असमानता पनि छताछुल्ल पारेको र दशकौँको विकास उपलब्धिलाई जोखिममा पारेको उनले बताए। मन्त्री खनालका अनुसार नेपालले डब्ल्युएचओ महामारी सम्झौता र संशोधित अन्तर्राष्ट्रिय स्वास्थ्य नियमावलीलाई महत्त्वपूर्ण कदम मानेको छ। उनले अघि सारेका पाँच प्राथमिकता यस्ता छन्: स्वास्थ्य सुरक्षाको आधार समानता, पूर्वतयारीका लागि दिगो वित्तीय स्रोत, विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन केन्द्रित बहुपक्षीय सहकार्य र विकासशील देशको अर्थपूर्ण प्रतिनिधित्व, सम्पूर्ण सरकार र सम्पूर्ण समाजसहितको एक स्वास्थ्य अवधारणाबाट समुदायलाई केन्द्रमा राख्ने, र युवालाई साझेदार तथा भावी नेतृत्वका रूपमा जोड्ने। उत्थानशील स्वास्थ्य प्रणाली, दक्ष स्वास्थ्यकर्मी, रोग निगरानी, पूर्वचेतावनी, अनुसन्धान र समुदायस्तरको तयारीमा लगानी बढाउन उनले आग्रह गरे। कुनै देश वा पुस्ता पछाडि नछुटोस् भन्नका लागि सबै मिलेर सुरक्षित र समतामूलक विश्व बनाउनुपर्ने उनको भनाइ थियो। खबरहबका अनुसार न्युयोर्कमा नेपाली महावाणिज्यदूतावासले गरेको एक कार्यक्रममा मन्त्री खनालले नेपाली डायस्पोराका प्रतिनिधिसँग पनि अन्तरक्रिया गरे। डायस्पोरालाई विकासको महत्त्वपूर्ण आधारस्तम्भ भन्दै उनले विदेशमा रहेका नेपालीको ज्ञान, सीप, पुँजी र सञ्जाललाई देशको विकाससँग जोड्न सरकार प्रतिबद्ध रहेको बताए।