बाढीपछिको क्षतिको जोखिम न्यूनीकरण गर्न सडक डिजाइन कोड परिवर्तनको तयारी

भौतिक पूर्वाधार क्षेत्रका सहसचिव भीमार्जुन अधिकारीले बाढी र पहिराका कारण सडक, पुल तथा अन्य पूर्वाधारमा वार्षिक रूपमा अर्बौंको क्षति पुग्ने बताएका छन्। उनका अनुसार विसं २०५० मा त्रिशूली नदीमा आएको ठूलो बाढीपछि लामो समयसम्म त्यस किसिमका ठूला विपद्हरू दोहोरिएका थिएनन्, तर पछिल्लो चारदेखि पाँच वर्षयता देशले साफेबगर, मेलम्ची, जोमसोम-कोराला मार्ग, मेची राजमार्ग, बिपी राजमार्गको रोशी खोला खण्ड, भोटेकोशी र रसुवालगायतका क्षेत्रहरूमा बारम्बार विपद्हरूको सामना गर्नुपरेको छ। यस्ता बारम्बारका विपद्हरूका कारण सरकारले हाल मर्मत तथा विपद् लचकता एकाइ स्थापना गर्ने काम गरिरहेको छ, किनकि सम्भावित विपद्बाट हुने क्षति र पुनर्निर्माण सम्हाल्न यसअघि कुनै छुट्टै एकाइ अस्तित्वमा थिएन। अधिकारीले पछिल्ला केही वर्षका ठूला विपद्हरू पश्चात् भविष्यका पूर्वाधार परियोजनाहरूका लागि विद्यमान डिजाइन कोडहरूको पुनरावलोकन तथा संशोधन गर्नु अपरिहार्य भइसकेको कुरामा जोड दिएका छन्। अधिकारीहरूका अनुसार हालका बाढीहरूमा पानीसँगै ठूलो मात्रामा गेगर र लेदामिश्रित बहाव आउने गरेको छ, जसले तल्लो क्षेत्रमा भन्दा मुख्यतया माथिल्लो क्षेत्रहरूमा अत्यधिक विनाश निम्त्याउने गरेको छ। भविष्यका पूर्वाधारहरू जलवायु-अनुकूल हुनुपर्नेछ र नयाँ डिजाइन कोडहरू विशेष गरी माथिल्लो क्षेत्रका लागि उपयुक्त हुने गरी सडक तथा पुलहरू निर्माण गर्नमा केन्द्रित हुनेछन्। विगतका आकस्मिक अवस्थाहरूमा वैकल्पिक मार्गहरू खुलाउने कार्यलाई तत्काल प्राथमिकता दिइएको थियो, जस्तै तीन दिनको डिजाइनमा कृष्णभीर सडकको तीव्र अस्थायी सञ्चालन। चालू नीतिगत छलफलहरूले सार्वजनिक निर्माण विभागहरूले पर्वतीय भूभागमा विपद् व्यवस्थापन र भौतिक कनेक्टिभिटीलाई कसरी दृष्टिकोण बनाउँछन् भन्नेबारे व्यापक परिवर्तन झल्काउँछन्। इन्जिनियरिङ मापदण्डहरू अद्यावधिक गर्दा बारम्बार आउने मौसमजन्य चरम अवस्था र मौसमी वर्षाबाट यातायात सञ्जालहरूलाई सुरक्षित राख्न मडल पुग्ने अधिकारीहरूको भनाइ छ।