अन्तर्राष्ट्रिय पहल मार्फत फिर्ता गरिएका सांस्कृतिक वस्तुहरूलाई राख्ने ठाउँका विषयमा भिन्नता देखिएको छ। कतिपय सामग्रीहरूलाई तिनका मूल पूजास्थलमै सफलतापूर्वक पुनस्र्थापना गरिएको छ भने केही सामग्रीहरू संग्रहालयका कक्षभित्रै सीमित राखिएका छन्। यसको एक प्रमुख उदाहरण पटनस्थित ढुङ्गेधारा टंगल हिती हो, जहाँ ७ फेब्रुअरी २०२२ मा १२औँ शताब्दीको उमा–महेश्वरको मूर्ति पुनस्र्थापना गरिएको थियो। सबै फिर्ता भएका सामग्रीहरू सक्रिय पूजास्थलमा भने फर्काइएका छैनन्। संयुक्त राज्य अमेरिकाबाट फिर्ता आएपछि केही विशेष वस्तुहरू पाटन संग्रहालयमा राखिएका छन्, किनकि तिनका मूल मन्दिरहरू पर्याप्त सुरक्षित नभएको ठहर गरिएको थियो। यसबीचमा, अन्य केही सांस्कृतिक वस्तुहरू अन्तर्राष्ट्रिय संस्थामा नै रहेका छन्, जसमा ब्रिटिश संग्रहालयमा रहेको एक वस्तु पनि सामेल छ जसको स्थितिका बारेमा अहिलेसम्म कुनै प्रमाणित जवाफ प्राप्त भएको छैन। ऐतिहासिक कागजातहरूले दशकौँदेखि भएका यी सांस्कृतिक क्षतिहरूको परिमाणलाई उजागर गरेका छन्। लेनसिंह बाङ्देलले सन् १९८९ मा प्रकाशित आफ्नो कृतिमा हराएका १५ वटा उमा–महेश्वर मूर्तिहरूको अभिलेख राखेका थिए। यी चोरी भएका सांस्कृतिक वस्तुहरूको यात्रामा विभिन्न मध्यस्थकर्ताहरू संलग्न हुने गरेका थिए, जुन सक्रिय मन्दिरहरूबाट तस्कर र व्यापारी हुँदै अन्तर्राष्ट्रिय संग्रहालयका सङ्ग्रहसम्म पुग्ने गर्थे।
फर्किएका उमा–महेश्वर मूर्तिहरूको व्यवस्थापनमा भिन्नता
विदेशबाट फिर्ता भएका कतिपय सांस्कृतिक सम्पदालाई पुराना मन्दिरमा पुनस्र्थापना गरिएको छ भने केही संग्रहालयमा राखिएका छन्।
१ मिनेट पढाइ
संक्षेपमा
- पटनको टंगल हितीमा ७ फेब्रुअरी २०२२ मा १२औँ शताब्दीको उमा–महेश्वरको मूर्ति पुनस्र्थापना गरिएको थियो।
- मूल मन्दिरहरू सुरक्षित नभएको ठहरिएका कारण फिर्ता भएका केही सम्पदाहरू पाटन संग्रहालयमा राखिएका छन्।
- लेनसिंह बाङ्देलले सन् १९८९ मा प्रकाशित पुस्तकमा हराएका १५ वटा उमा–महेश्वर मूर्तिहरूको अभिलेख राखेका थिए।
सार्वजनिक स्रोत र वीनेपाल अनुसन्धान टोलीबाट
https://wenepal.com/ne/article/pharkieka-uma-maheshwara-murtiharuko-wyawasthapanama-bhinnataa-20261116-ne


टिप्पणीहरू
टिप्पणी अहिले खुला छैन। छलफल सुरक्षित रहोस् भनेर हामी पहिले मोडरेसन बनाउँदैछौँ। न्युजरुमसम्म पुग्न सम्पर्क फारम प्रयोग गर्नुहोस्।
सम्पर्क