नियमनकारी उल्झनका कारण धरानको फोहोरबाट ऊर्जा उत्पादन आयोजना ठप्प

नियमनकारी झन्झट र प्रशासनिक अवरोधका कारण धरान उपमहानगरपालिका वडा नम्बर ६ मा निर्मित फोहोरबाट ऊर्जा उत्पादन गर्ने प्लान्टको सञ्चालन रोकिएको छ। जसका कारण स्थानीय सहरी फोहोरलाई कम्प्रेस गरिएको ग्यास र जैविक मलमा रूपान्तरण गर्ने प्रक्रिया ठप्प भएको छ। यो आयोजना करिब २४ करोड रुपैयाँको लगानीमा निर्माण गरिएको हो। यो संयन्त्र दैनिक ५० मेट्रिक टनसम्म फोहोर प्रशोधन गर्न सक्ने गरी डिजाइन गरिएको थियो। पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन हुँदा यस केन्द्रबाट दैनिक २ हजार किलोग्राम ग्यास उत्पादन हुने प्रक्षेपण गरिएको थियो। तर प्रशासनिक कठिनाइका कारण यो आधुनिक पूर्वाधार पूर्ण रूपमा निष्क्रिय बनेको छ। पुनःप्रशोधन केन्द्र सञ्चालनमा आउन नसकेपछि धरान उपमहानगरपालिकाले पुनः पहिलेकै शैलीमा वातावरणमा सीधै फोहोर फाल्न सुरु गरेको छ। स्थानीय संकलन सेवाले अहिले दैनिक ३० देखि ४० मेट्रिक टन नगरको फोहोर सेउती खोलाको किनारमा रहेको जंगल क्षेत्रमा विसर्जन गर्दै आएको छ। वि.सं. २०८१ मा गरिएको एक सर्वेक्षण अनुसार यस सहरी क्षेत्रबाट नियमित रूपमा यति ठूलो परिमाणमा फोहोर उत्पादन हुने पुष्टि भएको थियो। घरधुरी र व्यावसायिक प्रतिष्ठानबाट संकलित फोहोरको व्यवस्थापन गर्न निरन्तरको विसर्जन उपाय अपनाउनु परेको हो। जंगलमा फोहोर फाल्ने क्रम दोहोरिएपछि यस क्षेत्रमा वातावरणीय र प्रशासनिक चिन्ता पुनः बढेको छ। अधिकारीहरूका अनुसार प्रशोधन केन्द्र नियमित तालिका अनुसार चलेको भए नगरले अहिलेको जस्तो फोहोर व्यवस्थापनको जटिलता भोग्नुपर्ने थिएन। कानुनी जटिलता सुल्झाउने प्रयास भइरहँदा प्लान्ट बन्द भएपछि वरपरका समुदाय खुला वन क्षेत्रमा भर पर्न बाध्य भएका छन्। यसले एकातिर ठूलो पुँजीगत लगानी प्रयोगविहीन बनेको छ भने अर्कातिर दैनिक दशौँ मेट्रिक टन फोहोर स्थानीय खोला किनारमा थुप्रिँदै गएको छ।